0
    diy high-end audio...........................door hans beckeringh  
 

 

HOME

WAT IS HIGH END

MIJN ZOEKTOCHT

BOUW HYBRIDE ESL

LUISTERERVARING

NIEUWE PROJECTEN

LINKS

GASTENBOEK

 
   

Bouw hybride ESL
Nadat ik mijn bouwpakket had besteld bij Cees, kreeg ik een heel aantal tekeningen van alle details van de luidspreker kast/baffle.



Ook heb ik nog bij enkele bouwvrienden nagevraagd of zij nog goede tips voor mij hadden. Een van hen gaf mij aan dat het toepassen van verschillende materialen, die in looptijd sterk uiteenlopen, een trillingsvrije constructie opleveren.



Het ontwerp van Cees schrijft voor dat de frontplaat van MDF tussen de 22 en 30 mm moet worden gemaakt en dat het frame dat erachter staat van 22 MDF kan worden gemaakt.
Ik heb gekozen voor 28 mm MDF frontplaat en heb gekozen voor 28 mm hardhout voor het frame. Hierdoor ontstaat een constructie met 2 materialen (nav de tip), waardoor ongewenste trillingen in de materialen (in theorie) zouden moeten worden gedempt door het ertegen aan gelijmde materiaal, dat een ander looptijd heeft. Ik moet het nog nameten of de theorie ook in de praktijk klopt.

Het zagen van de schuine hardhouten panelen is niet eenvoudig. En daarom heb ik dat door een goede timmerman laten zagen.



Daarna heb ik de gaten voor de units erin gefreesd. Met een bovenvrees eerst de woofers voor en achter uitgevreesd. Aan de voorkant 8 mm, zodat de woofers mooi in de frontplaat zakken. En daarna van de achter zijde het gat. Voor de woofergaten kan je een passer hulpstuk gebruiken. Boor een gaatje ter grootte van de punt van de passer. Zo kan je van beide kanten de gaten rond frezen. Laat aan beide kanten een stukje hout over, dan blijft het midden mooi in het midden. Let op als je dit gaat frezen, niet meer dan 5 mm per keer, anders wordt de frees te warm. En werk zoveel mogelijk met de stofzuiger eraan. Je ziet dan beter wat je doet en je krijgt veel minder stof in de ruimte.



Daarna voor een hulpstuk gemaakt om het rechthoekige gat van de ESL ruimte uit te frezen. Ook dit weer aan de voor en achterzijde gedaan. Tot slot met een kopieerfrees het vierkante gat aan de voorkant afgerond. Dit frezen is een heel secuur en tijdrovende klus. Zeker omdat je natuurlijk vaak nameet, anders kan je nl. weer op nieuw beginnen. Gelukkig ging bij mij alles in 1 keer goed. Maar ik heb wel alles dubbel gecheckt!!

Toen ik alles klaar had ben ik gaan meten en zag dat er maar heel weinig ruimte was in het kastje onderin de speaker om de Hoogspanning unit, het filter en de audiotrafo kwijt te raken. Daarom heb ik in de voetplaat nog een infrezing gemaakt zodat de ene zijde van de trafo daarin valt. Ik hoefde daarom geen steuntje te maken en het leverde mij ruimte op.

Na het frezen heb ik in 2 fasen het frame aan de voorzijde gelijmd. Heb daarbij bison houtlijm voor de rechte stukken gebruikt en bison konstructielijm (polyurethane) lijn gebruik voor de schuine kanten. Deze laatste lijm vult eventuele gaatjes op. Nadeel is dat het eruit “bruist”. De overtollige lijm moet je daarna weer verwijderen.

Vervolgens heb ik de baffle’s (de kast) geschuurd. Waarbij ik eerst de lijmresten heb verwijderd met een beitel. Voor ik met het schilderen/beitsen ben begonnen heb ik het stof en de vettige laag die o.a. op het MDF zit verwijdert met een doek en terpentine. Op MDF zit nl altijd een vettige laag en die haal je eraf met terpentine (wederom een tip).

Het hardhout van het frame van de baffle heb ik gebeitst. Dit gedaan met een acryl kwast en meerdere keren heel dun. Het mooie hardhout is hierdoor duidelijk zichtbaar geworden.



Daarna ben ik de MDF delen in de grondverf gaan zetten. Ik heb hiervoor een goede acryl (waterbasis) grondverf van Histor gebruikt. Deze witte grondverf heb ik met een (50ml) zwart laten mengen, waardoor ik een grijze ondergrond heb gekregen. Deze grijze laag is makkelijker dekkend te krijgen, omdat ik met zwart wilde aflakken. Voor het lakken heb ik een speciale acryl kwast en roller aangeschaft. Let op de acryl roller is van buiten zacht en heeft een hardere kern. Nog een tip, zet min 5 grondverflagen dun en nat over nat/bijna droog (na ongeveer een half uur, de volgende laag) erop. En laat deze grondverflagen minimaal 1 week uitharden. Daarna kan je die grondverf heel mooi super glad schuren (met bijv. 180). Je hebt dan een perfecte gladde goed hechtende ondergrond voor de laklaag. Doe je minder lagen dan loop je de kans bij het schuren erdoor te gaan. Het werk echt heel goed! Koert nog bedankt voor deze tip.

Daarna kan je dan met een nieuwe roller een goede acryl lak aanbrengen (ik heb S2U NOVA Satin van Sigma gebruikt). Mijn ervaring is dat hoogglans niet echt met de hand gaat. Hoogglans moet je laten spuiten (een kastje kost vanaf 200 euro). Zijdeglans kan je heel goed met een goede roller aanbrengen en is ook heel mooi. Ook weer meerdere keren een dunne laag (ik heb de verf verdund (met water)). Maar nu niet direct nat over nat. Je moet wat expirimenteren en dan zal je zien dat de verf als je iets verdunt beter vloeit. Dit is afhandelijk van de temperatuur in de ruimte. En dat de ruimte softarm moet zijn spreekt denk ik voor zich. Je kan zo een heel mooi resultaat krijgen. Het is mij ook gelukt en ik ben geen echte schilder.

Helaas waren de RVS zijstrips nog niet klaar. Die ga ik er later wel opzetten. Met deze strips krijg de speaker een mooi strak B&O achtig uiterlijk. Kost wat, maar het maakt de zaak wel af.

Nu het frame klaar is kon ik beginnen met het plaatsen van de units en het filter. Eerst heb ik de aansluitdraden aan de Units bevestigd en daarna heb ik de woofers in het frame geschroefd. Anders heb je geen ruimte om te solderen. Ik heb hiervoor inbus bouten gebruikt van Monacor. Let op deze kunnen afbreken als je ze te hard aandraait. Dus niet te vast aandraaien. Vast is vast. Gebruik de slipstand van je schroefboormachine. Ik heb nog een ander tip gekregen en dat is de schroef in vaseline dopen, ik heb het zelf nog niet uitgeprobeerd.



Wel heb ik gezorgd dat de aansluitdraden allemaal zo lang zijn dat het filter en de hoogspanningsunit erbuiten gesoldeerd kunnen worden. De kast voorzien van de woofers nu met het front op een paar houtjes met daarover een handdoek gelegd. Zo kan je makkelijk de het filter, de hs-unit en trafo monteren. Ik heb vervolgens alle draden aangesloten en gesoldeerd. Let er daarbij op dat er geen soldeer op de conus of het ESL element kan vallen. Daarom heb ik de woofers en het ESL element afgedekt met karton.

Daarna heb ik de ESL trafo in het uitgefreesde gat op dubbelzijdig foamkleefband geplaatst. Ook kan je de trafo met siliconen kit vastmaken. Maar dan is de trafo niet meer makkelijk te verwijderen.

Vervolgens heb ik de hoogspanningsunit gemonteerd. Als afstandhouders tov de kast heb ik een paar moertjes gebruikt. Die heb ik eerst vastgeplakt, anders verschuiven ze steeds. Daarna heb ik het wisselfilter erop gemonteerd. HS-unit en wisselfilter worden met afstandbussen door Cees geleverd.

Als laatste het ESL element bevestigd. De draden had ik als doorgevoerd en die lagen dus klaar. Het ESL element kan je het beste trillingsvrij van de kast monteren. Ik heb hiervoor een D-profiel van Tesa gebruikt, dit is een tochtprofiel, (helaas alleen in bruin en wit leverbaar maar na montage zie je het gelukkig niet meer). Ik ben op zoek geweest naar zwarte tochtstrip, maar die heb ik niet gevonden. Het element wordt met 6 schroefjes op zijn plaats gehouden. Deze zes schroeven aandraaien tot zij het ESL element raken, dan het element iets naar beneden duwen, de schroeven nog een halve slag draaien en het element terug laten komen/veren.



De volgende dag heb ik het schuim achter de ESL geplaatst. Dit dempt het hoog en zorgt ervoor dat de lage tonen niet tegen/door de ESL komen.

Later in de eerste week het ik het Q-correctie filter gemaakt. Enige tijd later het ik de afdekplaat op het HS-unit / Filter /Trafe compartiment geschroefd.

(Foto afdekplaat komt binnenkort)

En tot slot, toen die eindelijk binnen waren, heb ik de RVS strips aan de zijkant gelijmd.

Misschien dat ik nog een frontdoek paneel ga maken, maar mijn vriendin vindt de speaker mooi zonder. Dus ik laat het nog graag even zo, want de woofers en de ESL zijn mooi om te zien, zeker voor een audiofiel als ik. En zonder doek klink het natuurlijk beter.

En dan luisteren.